Elektrisch trilblok maakt veelbelovend debuut in Andijk

Bij de vervanging van een damwandconstructie van drinkwaterbedrijf PWN in Andijk is voor het eerst op grote schaal een nieuw elektrisch trilblok ingezet. Wat begon als een zoektocht naar emissieloos werken, blijkt in de praktijk nog een belangrijk voordeel te bieden: een veel kleiner risico op olielekkages in een omgeving waar waterkwaliteit van cruciaal belang is.

De werkzaamheden worden uitgevoerd door funderingsbedrijf Sterk en waterbouwer Tebezo. Samen vervangen zij circa 700 meter damwand bij de spaarbekkens van PWN, waar IJsselmeerwater wordt opgeslagen voordat het wordt gezuiverd tot drinkwater. Juist vanwege deze functie stelde PWN hoge eisen aan de milieubelasting van het project.

Minder uitstoot én minder risico

Het elektrische trilblok, ontwikkeld door EFE in samenwerking met Sterk, wordt volledig aangedreven door elektromotoren. Alleen het vastklemmen van de damwand gebeurt nog hydraulisch. Daarmee wordt het gebruik van hydrauliekolie tot een minimum beperkt.

Volgens Peter van Halteren, technisch directeur bij Sterk is dat een belangrijk voordeel. “Bij traditionele hydraulische trilblokken worden grote hoeveelheden olie rondgepompt. Een lekkage kan daardoor grote gevolgen hebben, zeker op locaties waar oppervlaktewater direct betrokken is bij de drinkwaterproductie”.

“Het nieuwe elektrische blok heeft een verwacht energie voordeel van 40% ten opzichte van een vergelijkbaar diesel-hydraulisch aangedreven trilblok. Daarnaast zorgt de elektrische aandrijving voor een emissieloze uitvoering van het werk. Er is geen uitstoot van CO₂, stikstof, roet of fijnstof en ook het geluidsniveau ligt aanzienlijk lager dan bij conventionele systemen”.

Terug naar de oorsprong

Opvallend genoeg is elektrisch aandrijven geen nieuw idee. De eerste trilblokken uit de jaren vijftig werkten eveneens elektrisch. De technologie van destijds kende echter beperkingen, ze waren laagfrequent en de elektromotoren waren zwaar en lastig regelbaar, ze hadden geen variabel moment, waardoor de sector in de jaren zeventig massaal overstapte op hydraulische aandrijving.

Die hydraulische systemen leverden betere prestaties, maar hebben ook nadelen. Vooral het relatief lage rendement zorgt ervoor dat meer energie nodig is om hetzelfde vermogen over te brengen. Dat vertaalt zich in een hoger brandstofverbruik en, bij elektrificatie, grotere accupakketten.

Moderne techniek, hoger rendement

Met de huidige stand van de techniek is een elektrische comeback mogelijk. EFE, onderdeel van elektrificatiespecialist Equip, ontwikkelde het aandrijfsysteem voor het trilblok.

Volgens de betrokken partijen ligt het rendement van het nieuwe systeem aanzienlijk hoger dan dat van een traditioneel hydraulisch trilblok. Hierdoor kan met een relatief compact accupakket langdurig worden gewerkt. Het systeem werkt merkbaar stiller.

Duurzaamheid stopt niet bij de machine

Ook op het gebied van circulariteit is het project interessant. De oude damwandplanken blijken grotendeels nog in goede staat. Hoewel de bovenste delen door corrosie zijn aangetast, is de verwachting dat een groot deel van de planken na bewerking opnieuw kan worden ingezet in andere projecten.

Het project in Andijk laat daarmee zien hoe innovatie, emissiereductie en hergebruik van materialen steeds vaker samenkomen. Voor de funderingssector vormt het een praktisch voorbeeld van hoe nieuwe technieken niet alleen bijdragen aan verduurzaming, maar ook nieuwe mogelijkheden bieden voor veilig en efficiënt werken.

Bron: Sterk, Bouwmachines en informatie van EFE/Equip.