In 2026 nog geen boetes bij schijnzelfstandigheid in de bouw

De Belastingdienst legt in 2026 nog geen verzuimboetes op bij schijnzelfstandigheid. Staatssecretaris van Financiën Eugène Heijnen heeft besloten de zogenoemde zachte landing te verlengen. Dit biedt opdrachtgevers extra tijd om te voldoen aan de regels rondom het werken met zzp’ers.

Voor de bouwsector is dit een belangrijk besluit. In deze sector wordt veel gewerkt met zelfstandigen en bestaat al langer onduidelijkheid over wat wel en niet is toegestaan.

Wat is de zachte landing?

De zachte landing is bedoeld om bedrijven de kans te geven hun werkwijze aan te passen aan de wetgeving tegen schijnzelfstandigheid, zonder direct geconfronteerd te worden met boetes. Oorspronkelijk wilde de staatssecretaris deze overgangsperiode niet verlengen, maar na een nieuwe motie uit de Tweede Kamer is hij daarop teruggekomen.

Gevolgen voor de bouwsector

De bouw is één van de sectoren met het grootste aandeel zzp’ers. Door lange ketens van onderaanneming is het voor de Belastingdienst vaak lastig om te beoordelen of sprake is van schijnzelfstandigheid. Daarnaast heeft desinformatie in de afgelopen jaren geleid tot extra onzekerheid bij zowel opdrachtgevers als zelfstandigen.

Veel bedrijven kiezen daardoor uit voorzorg om geen zzp’ers meer in te zetten, terwijl dat niet altijd nodig is.

Geen verzuimboetes, wél handhaving

In 2026 worden er dus geen verzuimboetes opgelegd, net als in 2025. Dat betekent echter niet dat er helemaal niet wordt gehandhaafd. Bij opzettelijke overtredingen kan de Belastingdienst wel vergrijpboetes opleggen.

Ook blijft de mogelijkheid bestaan om naheffingen op te leggen. Daarmee wil het kabinet zorgen voor effectieve handhaving en voorkomen dat misbruik blijft bestaan.

Eerst begeleiding, daarna controle

De Belastingdienst kiest in 2026 in eerste instantie voor een oriënterend bedrijfsbezoek. Hierbij wordt samen met het bedrijf gekeken of aan de regels wordt voldaan. Pas als daar aanleiding toe is, kan een zwaarder boekonderzoek volgen.

Waarom geen volledige verlenging?

Volgens de staatssecretaris hebben veel organisaties de afgelopen jaren al stappen gezet om compliant te werken. Een volledige verlenging van de zachte landing zou deze inspanningen ondermijnen en goed gedrag ontmoedigen.

Daarnaast speelt mee dat Nederland afspraken heeft gemaakt met de Europese Commissie. Het volledig loslaten van de handhaving kan gevolgen hebben voor de financiële bijdrage uit het Herstel- en Veerkrachtplan, die kan oplopen tot 600 miljoen euro.