Komt er nu na 10 jaar echt een Bouwplaats-ID?

Maandag 8 september vond in perscentrum Nieuwspoort in Den Haag een bijeenkomst plaats met diverse belanghebbende partijen over de introductie van een Bouwplaats-ID voor de bouw. Naast vertegenwoordigers van werkgeversorganisaties en vakbonden waren ondermeer ook Tweede Kamerleden en de Arbeidsinspectie aanwezig. Doel: aandacht vragen voor de noodzaak van een digitale pas en draagvlak verkrijgen. Hoog tijd, want het initiatief dateert al van 2015 maar is nog steeds niet van de grond gekomen.

HZC-Directeur Chris van Veldhuizen was ook aanwezig, signaleerde dat het met dat draagvlak inmiddels een stuk beter voor staat, plaatste kanttekeningen en deed ter plekke enkele suggesties.

Waarom een Bouwplaats-ID?

Er zijn veel procedures en regels om onveilige situaties op de bouw te voorkomen. Deze zien er bijvoorbeeld op toe dat mensen op de bouwplaats de juiste kwalificaties, ervaring en taalvaardigheid hebben. We zien de laatste tijd dat dit bijvoorbeeld bij arbeidsmigranten en flexwerkers nog lang niet altijd goed loopt. Het lastige is de toetsing en handhaving. Wat daarbij speelt zijn de vele schakels van aannemers en onderaannemers die de verantwoordelijkheidsverdeling lastig maken. Hoe zien we erop toe dat de mensen die de bouwplaats op gaan over alle juiste kwalificaties beschikken en wie doet dat? Daar zou een Bouwplaats-ID bij kunnen helpen.

Wat is de Bouwplaats-ID?

Bouwplaats-ID is een registratiesysteem dat de keten en alle individuele kwalificaties en registraties in beeld moet brengen. Iedere keer dat er iemand de bouwplaats op komt wordt zijn of haar Bouwplaats-ID gecontroleerd. Door het registreren en verzamelen van data kan gecontroleerd worden wie op de bouwplaats rondloopt en kan veilig werken beter worden gehandhaafd en gecontroleerd. Ook komt er daarmee één systeem en hoef je niet voor elke bouwplaats een ander pasje te gebruiken voor toegang.

HZC steunt dit initiatief. Het zal niet voor iedereen gemakkelijk zijn om een nieuw digitaal middel te moeten gebruiken maar voor HZC weegt de toegenomen veiligheid en versimpeling daar zeker tegenop.

Lange voorgeschiedenis

Het idee voor een Bouwplaats-ID kent al een lange geschiedenis. Reeds in 2015 is door de sociale partners in de cao afgesproken dat ‘er werk gemaakt gaat worden’ van een digitale kaart. Maar tot op heden hebben de werkgevers- en werknemersvertegenwoordigers dit niet tot uitvoering kunnen brengen. Met name aan werkgeverskant bleken er bezwaren te zijn. In 2016 berichte Cobouw dat werkgevers zich verzetten tegen de pas, met name vanwege het centraal opslaan van de verzamelde informatie. Daarnaast werd het verzamelen en opslaan van data juridisch een stuk ingewikkelder door de invoering van de AVG in 2018.

Eindelijk draagvlak

Bij de bijeenkomst afgelopen maandag bij Nieuwspoort lijkt er eindelijk draagvlak  en overeenstemming te zijn over de noodzaak van een Bouwplaats-ID. Over de details van de uitvoering zitten partijen nog niet helemaal op één lijn, maar onder meer FNV, Aannemersfederatie Nederland Bouw en Infra (AFNL) en Bouwend Nederland willen het idee nu echt gaan verplichten. Hoewel Bouwend Nederland twee jaar geleden nog twijfelde, lijkt die nu overstag te zijn.

Om het ID-systeem daadwerkelijk in te voeren, moet eerst de politiek aan de bak, vinden de betrokken partijen. Vastleggen in de cao is niet voldoende, er moet een juridisch raamwerk komen dat voor iedereen geldt. Alleen dan heeft de Bouwplaats-ID kans van slagen, vindt onder andere vicevoorzitter van Bouwend Nederland George Raessens: “Als we eraan beginnen, moet het verplicht worden. Anders heeft het geen zin.”

Testen en leren van andere digitale passen

Op de bijeenkomst in Nieuwspoort waren ook een vertegenwoordiger van de Europese Vakorganisatie EFBW en de Europese werkgeversorganisatie FIEC aanwezig. Zij hebben de afgelopen twee jaar het ‘SIDE-CIC’ onderzoek gedaan naar bestaande initiatieven voor digitale toegangspassen voor de bouwsector in diverse Europese landen en deze met elkaar vergeleken. Hoewel er nog geen alles-oplossende pas bestaat, kunnen er wel leringen getrokken worden uit het onderzoek die meegenomen kunnen worden naar een Bouwplaats-ID in Nederland.

Daarbij moet het systeem AVG-proof gemaakt worden en zorgvuldig getest. HZC-directeur Chris van Veldhuizen benadrukte vooral ook te kijken en leren van een goed voorbeeld dichterbij: de digitale DVP-pas in de Nederlandse railinfrasector. Ook hier kunnen dingen best nog verbeterd worden, maar deze pas is al in gebruik sinds 2014 en er is dus veel ervaring mee opgedaan waarvan geleerd kan worden. Bovendien is deze pas al bewezen AVG-proof.

HZC heeft voorgesteld vooral betrokken te worden bij de verdere ontwikkeling van de Bouwplaats-ID om te zorgen dat het een zinvolle pas wordt die ook echt de genoemde problemen van weinig zicht op de keten van aanneming en arbeidsmigranten oplost. En dat het niet gaat leiden tot overbodige extra formele regels en administratie zonder het doel te bereiken.