Van veilig hijsen met krollen tot de inzet van spoorrobots en toekomstige autonome systemen. Tijdens de landelijke bijeenkomst Veilig rijden en werken met rail-wegvoertuigen kwamen zo’n 75 professionals uit de spoorbranche bijeen om kennis te delen en samen te werken aan een veiliger spoor.
Vakvereniging HZC was aanwezig bij deze belangrijke kennisdag voor de railinfra en deed in de vorm van een presentatie door directeur Chris van Veldhuizen een oproep tot meer daadkracht in samenwerking. Omdat je samen meer bereikt én omdat je ook samen met meerdere partijen ene verantwoordelijkheid hebt voor wat je samen als keten presteert.
Thema: veilig werken met railwerkvoertuigen
De bijeenkomst bracht opdrachtgevers, spooraannemers, kraanbedrijven, machinisten, fabrikanten van rail-wegvoertuigen en vertegenwoordigers van infrastructuurbeheerders samen. Het centrale thema: hoe kunnen veiligheid, techniek en innovatie bijdragen aan een toekomstbestendige spoorsector?
De werkgroep Veilig rijden en werken met rail-wegvoertuigen trapte de dag af. Deze werkgroep zet zich in voor verbeteringen op het gebied van veiligheid, regelgeving, techniek en opleidingen.
Veilig werken begint met samenwerking
Vervolgens ging de Nederlandse Arbeidsinspectie in op de eisen die gelden voor hijswerkzaamheden en de verantwoordelijkheden van opdrachtgevers en opdrachtnemers bij het creëren van een veilige werkomgeving. Ook kwam de nieuwe internationale norm ISO 17840 aan bod. Deze norm ondersteunt hulpdiensten bij calamiteiten met moderne voertuigen, waaronder voertuigen met lithiumbatterijen en waterstofaandrijving.
Door Chris van Veldhuizen van HZC werd benadrukt dat veiligheid een gezamenlijke verantwoordelijkheid is. Open dialogen, waarbij partijen bereid zijn open en eerlijk aan te geven wanneer aanbesteed werk in de praktijk toch niet volgens het beoogde ontwerpplan uitgevoerd kan worden. En het gesprek gevoerd kan worden onder welke omstandigheden en voorwaarden het dan wél veilig uitgevoerd kan worden. Het delen van praktijkervaringen en samenwerking tussen partijen zijn daarbij essentieel om de veiligheid in de spoorbranche verder te verbeteren.
Leren van incidenten
Namens Strukton Rail werd een praktijkvoorbeeld gedeeld van een ernstig incident waarbij een medewerker tijdens hijswerkzaamheden zijn hand beknelde. Naar aanleiding van dit incident introduceerde Strukton Rail de duw- en trekstok voor medewerkers om voldoende afstand te houden van lasten en bewegende onderdelen tijdens hijswerkzaamheden.
Ook werd aandacht besteed aan het belang van het vrijhouden van de gevarenzone rondom een krol. Alleen de medewerker die de last aanslaat en begeleidt bevindt zich binnen deze zone en stemt zijn werkzaamheden vooraf af met de machinist.
Innovaties voor een veiliger spoor
Veiligheid en innovatie gingen tijdens de bijeenkomst hand in hand. Zo presenteerde Nijhuis Engineering ontwikkelingen zoals de elektrificatie van rail-wegvoertuigen, slimme camerasystemen die aanrijdingen helpen voorkomen en een digitale liftplanner waarmee hijswerkzaamheden vooraf kunnen worden gesimuleerd en beoordeeld op veilige uitvoerbaarheid.
Ook de opkomst van spoorrobots kwam uitgebreid aan bod. Robotisering kan bijdragen aan het verminderen van fysieke belasting en helpt de sector om om te gaan met de toenemende schaarste aan vakmensen.
De volgende stap werd gepresenteerd door Haskoning, met een doorkijkje naar de toekomst waarin autonome spoorrobots steeds meer werkzaamheden zelfstandig uitvoeren.
Samen verder bouwen aan veiligheid
Dagelijks worden in Nederland rail-wegvoertuigen in- en uitgespoord bij overwegen en railinzetplaatsen. Om dit veilig en uniform te organiseren wordt momenteel samengewerkt aan verdere regelgeving en richtlijnen.
De bijeenkomst werd afgesloten met een presentatie over gespecialiseerde opleidingen voor werkvoorbereiders, V&G-coördinatoren en uitvoerders. Door hijswerkzaamheden zorgvuldig voor te bereiden en digitale hulpmiddelen in te zetten, kunnen werkzaamheden veiliger en efficiënter worden uitgevoerd.
De dag leverde waardevolle inzichten, vragen en verbetervoorstellen op voor de werkgroep. Eén boodschap klonk daarbij duidelijk door:
Veiligheid vraagt om voortdurende aandacht, samenwerking en innovatie. Niets doen is geen optie.