Schrappen onderhoud wegen: een dure en risicovolle oplossing

Uitstel van onderhoud aan infrastructuur komt feitelijk neer op het doorschuiven van kosten naar later, maar die vallen wel hoger uit. Het nú financieren van onderhoud door het laten oplopen van de staatsschuld is een beter alternatief. Ook omdat dit allerlei risico’s, zoals veiligheidsrisico’s, ondervangt.

Kosten achterstallig onderhoud

Minister Karremans van het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat stelt minder geld beschikbaar voor onderhoud van de Nederlandse infrastructuur. De argumentatie luidt ongeveer als volgt: omdat we het onderhoud te lang voor ons uitgeschoven hebben staan we voor een enorme uitdaging. De basis moet weer op orde zijn en dus kijken we heel kritisch waar we het geld nú nodig hebben. Deze argumentatie rammelt en komt neer op keiharde bezuiniging.

Recent verantwoordingsonderzoek van de Algemene Rekenkamer over de doelmatigheid van overheidsuitgaven 2025 bevestigt het uitstel. Infrastructuur staat in de Hoogrisicolijst, de grootste risico’s voor het halen van maatschappelijke overheidsdoeleinden. Dit omdat budgetten te laag waren om de benodigde kwaliteit te behouden, waardoor er kosten en gebruiksbeperkingen ontstaan. Om het achterstallig onderhoud in te halen, is volgens de Rekenkamer 34,5 miljard nodig.

Volgens HZC Vakblad (april 2026) is het benodigde bedrag nog hoger: ruim 36 miljard euro. Ongeveer 20,5 miljard voor het hoofdwegennet, 10,6 miljard voor vaarwegen, 3,4 miljard voor onder meer dijken en dammen en 1,8 miljard voor spoorwegen. Daarnaast beheren lagere overheden meer dan 80% van de civiele infrastructuur in Nederland, met een totale waarde van ongeveer 347 miljard euro, onderzocht TNO. Het budget voor dit achterstallig onderhoud wordt geschat op meer dan 80 miljard.

Verhoogde veiligheidsrisico’s en gebrek aan menskracht

Er zijn niet alleen papieren risico’s. Het recente rapport over de Staat van de Infrastructuur laat een zorgelijk beeld zien. Er staan 104 objecten onder verscherpte monitoring vanwege acute veiligheidsrisico’s, 80 objecten kennen al directe fysieke beperkingen.

Los van acute veiligheidsrisico’s – waarbij niet uitgesloten is dat er een keer een incident plaatsvindt zoals in Genua, waar in 2018 een brug instortte met dodelijke gevolgen – zijn er ook toekomstige capaciteitsproblemen. Door de uitstroom van gespecialiseerde vakmensen ontstaat er druk op de sector en op de continuïteit van wegenbouw- en spooraannemers.

Nu is een beter alternatief dan later

Het alternatief is simpel: stel onderhoud niet uit maar financier de uitgaven uit een oplopend overheidstekort. Dan schuif je ook kosten door naar de toekomst, maar zonder de problemen voor veiligheid, beschikbare vakmensen en het voortbestaan van gespecialiseerde aannemers.

Bron: ANP Persquote van HZC directeur Chris van Veldhuizen, gepubliceerd op 12 juni 2026.