Vakantieloon is meer dan alleen basisloon

Vakantiedagen horen financieel gelijkwaardig te zijn aan werkdagen. Volgens Europese regels mag het opnemen van vakantie niet leiden tot een lager loon wanneer structurele toeslagen normaal onderdeel zijn van het inkomen. Daarom hoort bij een vakantiedag niet alleen 8 uur basisloon te worden uitbetaald, maar ook een gemiddelde toeslagvergoeding wanneer toeslagen structureel worden verdiend.

Bij opname van één of meerdere vakantiedagen wordt volgens artikel 64 per vakantiedag 8 uur genoteerd in de loonberekening. Dat betekent dat voor een opgenomen vakantiedag in ieder geval 8 uur basisloon wordt berekend.

Alleen het basisloon uitbetalen is echter niet altijd voldoende. Wanneer tijdens normale werkdagen ook toeslagen worden verdiend, kunnen die toeslagen onderdeel zijn van het normale loon. In dat geval hoort het vakantieloon daarop aan te sluiten.

Vakantie opnemen mag financieel niet nadeliger zijn dan werken. Het loon tijdens vakantie hoort daarom vergelijkbaar te zijn met het loon dat tijdens een gewone werkweek zou zijn ontvangen.

Waar gaat het precies om?

Per opgenomen vakantiedag wordt 8 uur basisloon berekend. Bij een volledige week vakantie betekent dit in de praktijk vaak dat op de loonstrook alleen basisloon zichtbaar is. Dat is niet in lijn met Europese regels wanneer toeslagen normaal onderdeel zijn van het loon. Vakantieloon hoort gelijkwaardig te zijn aan het loon voor een gewone werkweek. Als toeslagen structureel worden verdiend tijdens normale werkdagen, moeten die toeslagen dus worden meegenomen bij de berekening van het vakantieloon.

Het gaat hierbij om het uitgangspunt dat betaalde vakantie ook echt betaalde rust moet zijn, zonder financieel nadeel.

Welke toeslagen tellen mee?

Artikel 67a lid 10 sub b van de cao BGV beschrijft welke toeslagen meetellen voor de doorbetaling tijdens vakantie. De cao bepaalt dat tijdens vakantie het gemiddelde bedrag aan toeslagen moet worden doorbetaald dat in het voorgaande kalenderjaar per gewerkte dag is verdiend. Dit betekent dat niet alleen wordt gekeken naar de vakantiedag zelf, maar naar het gemiddelde uit het vorige kalenderjaar. Daarmee ontstaat een berekening die aansluit bij het normale loonpatroon.

Wanneer bepaalde toeslagen in het voorgaande kalenderjaar regelmatig zijn verdiend en volgens artikel 67a lid 10 sub b meetellen, horen deze dus terug te komen in de vergoeding tijdens vakantie.

Hoe wordt het bedrag berekend?

De berekening van de gemiddelde toeslagvergoeding bestaat uit drie stappen:

1. Alle meetellende toeslagen uit het vorige kalenderjaar worden bij elkaar opgeteld.

2. Dit totaal wordt gedeeld door het aantal gewerkte dagen in dat kalenderjaar.

3. Het gemiddelde bedrag per gewerkte dag wordt uitbetaald voor elke opgenomen vakantiedag.

Op deze manier ontstaat een gemiddelde toeslagvergoeding per vakantiedag. Die vergoeding komt bovenop de 8 uur basisloon die volgens artikel 64 per vakantiedag wordt genoteerd. Daarnaast doen de overuren ook mee. Ook de referte periode doet mee, tegen welke periode moet er gespiegeld worden bijvoorbeeld?

Voorbeeld van de berekening

Wanneer in het vorige kalenderjaar gemiddeld €25 aan toeslagen per gewerkte dag is verdiend, hoort bij elke opgenomen vakantiedag het volgende te worden betaald:

• 8 uur basisloon

• €25 gemiddelde toeslagvergoeding

Bij meerdere vakantiedagen loopt dit bedrag op per opgenomen vakantiedag. Bij vijf vakantiedagen zou de gemiddelde toeslagvergoeding in dit voorbeeld dus 5 × €25 zijn, naast het basisloon voor de opgenomen vakantiedagen, mits het verdiend is met de toeslagen die genoemd staan in artikel 67a lid 10.

Waar staat dit op de loonstrook?

Volgens artikel 6 lid 4 moet het door de werkgever berekende bedrag zichtbaar zijn op de loonstrook. Vooral loonstroken waarop opgenomen vakantiedagen staan, zijn belangrijk om te beoordelen of de gemiddelde toeslagvergoeding daadwerkelijk is uitbetaald.

Op de loonstrook hoort duidelijk te zijn of naast het basisloon ook een vergoeding voor gemiddelde toeslagen is opgenomen. Wanneer alleen 8 uur basisloon per vakantiedag zichtbaar is en geen aparte of herkenbare toeslagvergoeding wordt vermeld, kan dat aanleiding zijn om de loonberekening verder te controleren.

Waarom dit belangrijk is

Vakantie is bedoeld als betaalde rust, zonder financieel nadeel. Wanneer toeslagen structureel onderdeel zijn van het loon, hoort het vakantieloon daarop aan te sluiten.

Onvolledige betaling kan betekenen dat werknemers structureel minder ontvangen dan waar recht op bestaat. Dit kan vooral merkbaar zijn bij werknemers die regelmatig toeslagen verdienen, bijvoorbeeld door onregelmatige diensten, bijzondere werktijden of andere cao-toeslagen die meetellen voor vakantieloon.

Het verschil per vakantiedag lijkt soms beperkt, maar over meerdere vakantiedagen en meerdere jaren kan het totaalbedrag aanzienlijk worden.

Controle van loonstroken is noodzakelijk

Controle van loonstroken met opgenomen vakantiedagen is noodzakelijk. Staat de gemiddelde toeslagvergoeding niet vermeld of lijkt alleen 8 uur basisloon te zijn betaald, dan is verdere beoordeling van de loonberekening nodig.

Daarbij zijn vooral de volgende cao-bepalingen van belang:

• Artikel 64: per vakantiedag wordt 8 uur genoteerd in de loonberekening.

• Artikel 67a lid 10 sub b: meetellende toeslagen worden gemiddeld doorbetaald tijdens vakantie.

• Artikel 6 lid 4: het berekende bedrag moet zichtbaar zijn op de loonstrook.

Vakantiedagen horen financieel gelijkwaardig te zijn aan werkdagen. Wanneer structurele toeslagen normaal onderdeel zijn van het inkomen, hoort naast 8 uur basisloon ook een gemiddelde toeslagvergoeding te worden uitbetaald.

Vakvereniging HZC heeft zich in het verleden voor deze kwestie, dat het in lijn met de Europese regels moet zijn, altijd hard gemaakt. Uiteindelijk is dit ook opgepakt door partijen. Leden bij Vakvereniging HZC kunnen altijd contact opnemen met de servicedesk voor meer vragen en hulp. Of vul het onderstaande formulier in: