Geschreven op: 20 augustus 2026

Van stoommachine tot virtuele simulator

Het Ir. D.F. Woudagemaal in Lemmer zet een bijzondere stap in de opleiding van machinisten en stokers. Met een nieuwe virtuele simulator kunnen zij praktijksituaties oefenen zonder dat het gemaal daarvoor daadwerkelijk hoeft te draaien.

Oefenen met de simulator

Het Woudagemaal is het grootste nog werkende stoomgemaal ter wereld en wordt nog altijd ingezet om Friesland bij extreem hoogwater droog te houden. In de winter van 2024/2025 draaide het gemaal bijvoorbeeld 27 dagen achter elkaar. Om ervoor te zorgen dat machinisten en stokers goed voorbereid zijn, is regelmatig trainen belangrijk.

Normaal gesproken wordt twee keer per jaar met het echte gemaal geoefend. Daarvoor wordt het speciaal onder stoom gebracht, wat zo’n 20.000 liter biobrandstof per trainingsweek kost. De nieuwe simulator is een aanvulling op deze praktijktraining. In een digitale 3D-omgeving kunnen machinisten en stokers oefenen met onder meer de stoommachines, pompen en stoomketels.

Met de simulator kunnen verschillende situaties uit de praktijk worden nagebootst. Zo kan worden geoefend met de bediening van onder andere de stoommachines, pompen en stoomketels. Ook kunnen storingen worden gesimuleerd. Dat maakt het mogelijk om situaties te trainen die je in de praktijk niet zomaar kunt oefenen.

Wist je dat?

HZC en het Woudagemaal een stukje geschiedenis delen. HZC-leden bezochten het Woudagemaal jaren geleden al eens op uitnodiging. Het idee daarvoor ontstond toen oud-rayonbestuurder Andries Kroes er met zijn mannenkoor optrad, midden tussen de ketels. Tijdens de ‘Dag van het Zwarte Koor’ konden HZC leden kennis maken met de wereld van stoom en de techniek. Veel leden maakten gebruik van de uitnodiging en het bezoek werd een jaar later zelfs herhaald. Onderaan dit artikel vind je enkele foto’s van deze dag.