Lonen stijgen in hoog tempo: 'Niet meer gezien sinds de jaren 70'

12/06/2023

De lonen gaan steeds harder omhoog. In mei was de gemiddelde loonstijging 8,2 procent. En die hoge lonen worden een probleem voor bedrijven, waarschuwt werkgeversvereniging AWVN. Het is inmiddels alle remmen los bij de onderhandelingen voor nieuwe cao’s. In mei wisten de bonden opnieuw flink hogere loonstijgingen af te spreken. Mei is de zestiende maand op rij dat de lonen stijgen. Afspraken van tien procent meer loon zijn inmiddels geen uitzondering meer. Maar die verhogingen halen de bonden niet overal binnen. Vooral dit jaar gaat het hard. In 2021 was de gemiddelde loonstijging nog 2,1 procent. Vorig jaar was die al opgelopen tot 3,8 procent en dit jaar is tot mei al gemiddeld 7,3 procent meer loon afgesproken. Ook in historisch opzicht is de loonstijging hoog. ,,Dit hebben we niet meer gezien sinds de jaren zeventig van de vorige eeuw’’, zegt Jannes van der Velde van de AWVN.

 

Dure boodschappen

Dat de lonen fors stijgen heeft twee oorzaken: de hoge inflatie en de krappe arbeidsmarkt. De vakbonden willen dat werkenden gecompenseerd worden voor de hoge inflatie. Iedereen merkt dat de dagelijkse boodschappen duurder worden. Zeker mensen met lage salarissen kunnen niet of nauwelijks rondkomen door het verlies aan koopkracht. De vakbonden willen daarom reparatie van de koopkracht voor de mensen.

Wil je elke dag de Dagelijkse nieuwsupdate nieuwsbrief van AD ontvangen via e-mail?

Daarbij speelt ook mee dat de bonden zien dat de winsten van de bedrijven toenemen. Dat voedt het idee dat de bedrijven profiteren door de prijzen extra te verhogen, terwijl de werknemers de rekening betalen omdat de lonen minder snel stijgen.

 

Vakbonden staan sterk

Door de krappe arbeidsmarkt staan ze nu sterk in de onderhandelingen met de werkgevers. Die trekken de portemonnee om het personeel te behouden. Of ze hopen met hogere lonen aantrekkelijk te worden voor potentiële werknemers.

Daarnaast speelt mee dat de actiebereidheid groot is. Als werkgevers niet snel en ruimhartig over de brug komen, volgen er snel acties en stakingen. De AWVN ziet ook dat de arbeidsverhoudingen verharden. Bonden zoeken sneller de confrontatie. Dat vergroot de druk op de werkgevers om meer te gaan betalen.

 

Steeds meer onbehagen

De steeds snellere loonstijgingen leiden tot steeds meer onbehagen. Klaas Knot, de president van De Nederlandsche Bank, waarschuwde recent nog voor een loon-prijsspiraal. Dan verhogen bedrijven de prijzen vanwege de hogere lonen, waarna de lonen weer stijgen vanwege de hogere prijzen, enzovoort.

De AWVN merkt juist op dat veel werkgevers niet in staat zijn de hogere lonen helemaal door te berekenen in de prijzen. Ook andere kostenstijgingen, bijvoorbeeld van grondstoffen en energie, kunnen bedrijven vaak niet helemaal doorberekenen.

Dat vreet aan de marge, dus de winst die bedrijven maken, zegt Van der Velde. ,,Dit kan bedrijven dwingen om kostenbesparende maatregelen te nemen.’’ En een van die maatregelen is de personeelskosten te verminderen door mensen te ontslaan.

De werkgevers vinden dat de vakbonden veel te veel naar de korte termijn kijken. Ze waarschuwen al een tijd dat de winstgevendheid van bedrijven onder druk komt te staan. Zeker als de economie afkoelt zullen bedrijven het moeilijk krijgen, is de vrees. En flinke loonsverhogingen versnellen dat proces, waarschuwen de werkgevers.

 

Wat is inflatie en hoe ontstaat het? Lees het artikel en bekijk de video via onderstaande link.

 

Bron: AD